Darmowa dostawa od 300,00 zł

Skąd się bierze kolor materiału, czyli o barwnikach słów kilka

2021-04-28
Skąd się bierze kolor materiału, czyli o barwnikach słów kilka

Nasza tegoroczna kolekcja wiosenna kipi kolorami. Żółty, zielony, róż, niebieski… Ale skąd właściwie biorą się kolory materiałów? I jak to się stało, że zwykłe naturalne płótno ludzkość zaczęła barwić? Poznajmy dziś historię barwników, a przy okazji – trochę historii… sztuki!

 

Zioła do leczenia i barwienia

Skoro o sztuce mowa, to sztuka barwienia tkanin jest znana ludzkości od czasów starożytnych. Pierwsze kolorowe materiały odkryto w egipskich grobowcach, które mają około pięciu tysięcy lat. Były to fragmenty sukna zabarwione na ciemnoniebiesko i czerwono. Można więc śmiało powiedzieć, że to pierwsze kolory, jakie miały ludzkie ubrania. Do ich barwienia wykorzystywano rośliny. W przypadku niebieskiego był to urzet barwierski, gatunek rośliny z rodziny kapustowatych, którego już sama dzisiejsza nazwa wskazuje, że był wykorzystywany do farbowania. Choć kwiaty ma żółte, to jego liście zawierają bardzo duże ilości barwnika w kolorze indygo. Z kolei kolor niebieski został pozyskany z pięciornika kurze ziele. To roślina z gatunku różowatych, również o żółtych kwiatach, której kłącze zawiera sporo barwnika czerwonego.

Obydwie rośliny to jednocześnie zioła. Urzet jest surowcem zielarskim, którego wysuszony korzeń zawiera co najmniej 1% argininy . To występujący w ludzkim organizmie aminokwas odpowiedzialny m.in. za procesy metaboliczne.

Z kolei pięciornik ma właściwości ściągające, bakteriobójcze i przeciwbiegunkowe. Jest stosowany zarówno wewnętrznie (w leczeniu biegunek, stanów zapalnych przewodu pokarmowego, zatruć), jak i zewnętrznie (w leczeniu stanów zapalnych i ropnych jamy ustnej, gardła, pochwy, odbytu, sromu, a także świądu, czyraków, oparzeń skóry) .

 

Najdroższe barwniki świata

Pierwsze barwniki tkanin (i nie tylko) były pozyskiwane głównie z roślin, ale też z minerałów. Słynną ultramarynę, czyli wykorzystywany po raz pierwszy w malarstwie renesansowym błękit, wytwarzano z metamorficznej skały lapis lazuli – z tej samej, z której od wieków powstaje piękna niebieska biżuteria. Ten kamień szlachetny wydobywany jest od sześciu tysięcy lat w afgańskich górach. Jak wytwarza się z niego barwnik? Bardzo pracochłonnie, dlatego też od zawsze należał on do najdroższych na świecie. Barwnik powstaje poprzez ugniatanie czegoś w rodzaju ciasta ulepionego z lapis lazuli, wosków oraz żywic. Kamień oddaje swój kolor pozostałym składnikom, a one – tkaninom czy malarskim płótnom.

Jeszcze bardziej kosztownym barwnikiem był purpurowy. Kolor ten był przez wieki zarezerwowany dla ludzi władzy, bo jego produkcja była wyjątkowo droga. Pozyskiwany był z mięczaków z gatunków Purpura haemastoma oraz Murex trunculus żyjących w basenie Morza Śródziemnego . I choć powstający w ten sposób barwnik miał odcienie od czerwieni aż po granat, do dziś kojarzy nam się – właśnie przez to, że jego odcień czerwony był kolorem królewskim, cesarskim i biskupim – właśnie z głęboko nasyconą czerwienią.

 

Przypadkowe odkrycie źródłem rozwoju

Świat barwników zmienił się w XIX wieku, i to… zupełnie przypadkiem. Otóż pewien angielski chemik William Perkin, poszukując leku na malarię, odkrył przypadkowo barwnik anilinowy. Był to pierwszy w historii ludzkości barwnik syntetyczny. Perkin otrzymał go, w wyniku syntezy z użyciem aniliny i jej pochodnych, ze składników smoły węglowej.

Podobnie jak w całej historii krawiectwa, również w przypadku barwienia tkanin ogromną siłą napędową była rewolucja przemysłowa. To właśnie wtedy rozwinęły się metody wytwarzania chemicznych barwników włókienniczych, które ze względu na tani proces produkcji i możliwość jej prowadzenia na masową skalę, niemal całkowicie wyparły te pozyskiwane z roślin.

Dziś, dzięki temu przypadkowemu odkryciu, możemy się cieszyć niemal nieograniczoną paletą kolorów naszych ubrań. Warto jednak pamiętać o tym, żeby wybierać te uszyte z materiałów farbowanych z zachowaniem najwyższych standardów ekologicznych. Ale to temat na całkiem inny artykuł.

 

Pokaż więcej wpisów z Kwiecień 2021
Korzystamy z ciasteczek, aby lepiej dopasować się do Twoich potrzeb. Tu zapoznasz się z naszą -> Polityką dotyczącą cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do cookie w Twojej przeglądarce.
Zamknij
pixel